Archive for March, 2007
March 29th, 2007 | 
Author: 
Փոքրիկ Քուալային Գաղտնիքը
Վերամուտ էր. մայր քուալան, առաւօտ կանուխ արթնցաւ եւ համով հացիկներ եփեց փոքրիկ քուալային համար: Փոքրիկ դպրոցականը փուռին գրգռիչ հոտերէն արթնցաւ. Անկողնէն ցատկեց եւ վազեց, գնաց խոհանոց՝ մայրիկին քով.
- Մայրի՜կ, իմ շատ սիրած կարագ-հացերէ՞ն կ’եփես. Սակառիս մէջ ալ պիտի դնե՞ս:
-Այո՛ սիրելիս, քեզի համար պատրաստեցի. քովն ալ խնձոր մը ունիս: Գիտես, որ խնձորը եթէ խածնելով ուտես,շատ օգտակար է ակռաներուդ համար:
Փոքրիկ քուալան շատ ուրախ էր: Նախաճաշը ըրաւ, գոգնոցը հագաւ,պայուսակն ու սակառը առաւ մայրիկին ձեռքը համբուրեց եւ հայրիկին հետ բռնեց դպրոցի ճամբան:
Երբ դպրոց հասան, հայրը փոքրիկ քուալան առաջնորդեց դէպի դպրոցին պարտէզը եւ գուրգուրանքով համբուրեց փոքրիկ դպրոցականը ու մեկնեցաւ իր գործին:
Փոքրիկ քուալան պարտէզին մէջ տեսաւ, իր ընկերները եւ սկսաւ խօսակցիլ անոնց հետ: Գոյն- գոյն, տեսակ- տեսակ թռչուններ, սակառին մօտ կը թռչտէին ու կ’երգէին ճի՜ւ- ճի՜ւ…:
Մեր դպրոցականը հասկցաւ որ անոնք՝առեր էին իր շատ սիրած հացիկներուն հոտը: Պարտէզին անկիւնը գնաց սակառէն հանեց հացիկները,սկսաւ փշրել եւ զանոնք կերակրել:
Թռչունները՝ չէին գիտեր կշտանալ, նոյնիսկ ոմանք գողի մը պէս կու գային կը կտցէին իր ձեռքի հացիկը: Փոքրիկ քուալան շատ զուարճացաւ, մինչեւ, որ ամէնքն ալ կշտացուց: Եւ երբ դասի առաջին զանգակը հնչեց շուտով դասարան մտաւ:
Կէսօրին, ան ուտելու համար ունէր միայն խնձոր մը, սակառէն հանեց , շուտիկ մը կերաւ բայց չկշտացաւ:
Իրիկունը, երբ դպրոցէն արձակուեցան, մայր քուալան խանդավառ դիմաւորեց փոքրիկ դպրոցականը:
- Սիրելի՜ս պատմէ՛ տեսնենք, վերամուտը ի՞նչպէս անցաւ: Ի՞նչեր սորվեցար,կերա՞ր հացիկներդ, հարցուց հետաքրքիր:
- Նոր ընկերներ ունեցայ. ուսուցիչիս հետ ծանօթացայ.շատ ուրախ եմ մայրիկ: Ուսուցիչս ըսաւ, որ «մեզի նոր գիտելիքներ պիտի սորվեցնէ բայց ընտանեկան դաստիարակութիւնը շատ կարեւոր է, երբե՛ք չմոռնաք»: Ի՞նչ ըսել ուզեց մայրիկ…: Հացիկներդ ալ շա՜տ ու շա՜տ համով էին. զանոնք կերայ մեծ ախորժխկով, ձեռքերուդ դալար: Վաղն ալ նոյն հացիկներէն կը դնե՞ս սակառիս մէջ: Պիտի խնդրեմ, որ քանի մը ափ ալ ցորեն դնես, որպէսզի կերակրեմ դպրոցի պարտէզին թռչնիկները:
- Անշո՛ւշտ, սիրով, ըսաւ մայր քուալան եւ ուղղուեցաւ դէպի մառան
Փոքրիկ քուալան գաղտնիքը իր սրտին մէջ պահելով՝ արդէն փաստած էր իր ընտանեկան դաստիարակութիւնը:
Posted in 
Ի՞ՆՉՊԷՍ ԱՐԺԵՒՈՐԵԼ
Հնդկաստանի մէջ, վաճառական մը առանձինն կ’ապրէր, իր տան գործերուն չէր հասներ: Այս պատճառով, ան գտաւ առոյգ, խոհեմ ու վստահելի սպասաւոր մը:
Տան մէջ ո՛չ ջուրի սարքաւորում ունէր, ո՛չ ալ պարտէզին մէջ աղբիւր: Սպասաւորը փայտէ երկու դոյլեր շինեց եւ չուանով կապեց զանոնք ձողի մը երկու ծայրերէն: Ձողն ալ ուսերուն վրայ առնելով սկսաւ ջուր կրել հեռու առուակէն:
Ամէն առաւօտ, երբ վաճառականը տունէն կը մեկնէր՝ աշխատասէր սպասաւորը ամբողջ օր կը զբաղէր տան գործերով:
Այսպէս անցան տարիներ: Դոյլերէն մէկը օր մը խօսիլ սկսաւ.
_Սիրելի եղբա՛յր, փոքր ծակ մը գոյացաւ վրաս. մինչեւ տուն հասնիս, ջուրին կէսը կը պարպուի ճամբու ընթացքին: Այլեւս գործիդ չեմ ծառայեր եւ ես կը ցաւիմ քու ջանքերուդ համար:
_Մի՛ ցաւիր ինծի համար, որովհետեւ դուն տակաւին գործիս շատ կը ծառայես:
_Բայց ի՞նչպէս…: Ես կը նախանձիմ միւս հաստատուն դոյլին՝ որ շատ աւելի գործիդ կը ծառայէ:
_Դո՞ւն չես տեսներ միթէ այն գոյնզգոյն ծաղիկները, որոնք բուսած են ճամբուն երկայնքին:
_Ի՞նչ բանի կը ծառայեն եթէ տան գործերուդ օգուտ մը չունին:
_Այդպէս մի՛ մտածեր: Ես այդ ծաղիկները քաղելով կը զարդարեմ տիրոջս ճաշասեղանը: Կեանքի մէջ անօգուտ նկատուած առարկաները խոհեմութեամբ կրնանք արժեւորել:
Եւ այդ օրէն յետոյ ծակ դոյլը աւելի հպարտ կախուեցաւ չուանին ծայրէն:
Պզտիկ Սեւանը
Սեւան ընտանիքին ամէնէն պզտիկն էր: Մեծ մայրիկը, մեծ հայրիկը, մայրն ու հայրը զինքը կը կոչէին «Պզտիկ Սեւան » : Ան կը բարկանար ու կ’ըսէր. « Ես պզտիկ չեմ » :
Մեծ հայրը ամէն օր Սեւանին պատմութիւններ կը կարդար: Օր մը երբ պատմութիւն մը կը կարդար, ստիպուեցաւ խոշորացոյց գործածել բառ մը լաւ տեսնելու համար:
_ Մեծ հայրիկ այդ ի՞նչ է, ըսաւ Սեւան:
_ Ասիկա պզտիկ բաները մեծ ցոյց տուող ապակի մըն է. աչքիդ մօտեցո՛ւր. կը տեսնե՞ս. որքա՜ն կը մեծցնէ:
Սեւան խոշորացոյցը առաւ եւ սկսաւ շուրջը գտնուող ամէն բան դիտել: Իսկապէս ամէն ինչ մեծ կը տեսնուէր: Վազեց գնաց պարտէզ, սկսաւ խոշորացոյցով հողը քննել. ի՞նչ տեսնէ… պզտիկ մրջիւնները հսկայ մրջիւններ եղած էին:
Սեւան շատ շուարեցաւ. մրջիւններէն մէկը ձեռքին մէջ առաւ եւ տուն մտաւ:
_Տեսէ՛ք ասիկա պզտիկ է. ես մեծ եմ: Ինձմէ աւելի պզտիկներ ալ կան այս աշխարհի մէջ: Ասկէ վերջ ինծի « պզտիկ » մի՛ ըսէք: Այս մրջիւնին « պզտիկ մրջիւն » կրնաք ըսել:
Սեւան շնորհակալ եղաւ մրջիւնին ու տարաւ դրաւ առած տեղը:
Այդ օրէն ետք այլեւս «Պզտիկ Սեւան» չըսին իրեն…:
Դարեր առաջ, Չնաստանի Իշխանները պալատին մէջ հրէշ մը ունէին: Իշխանը ստիպուած էր զանազան խաղերով զուարճացնել իր հրէշը:
Իշխաններէն մէկը, օր մը կը ձանձրանայ այս խաղերէն եւ ձեռքին մէջ պահած Ցպիկները բարկութեամբ հրէշին առջեւ կը նետէ: Միջոց մը վերջ Իշխանը, իր այս վարմունքին կը զղջայ եւ կը սկսի ցպիկները մի առ մի հաւաքել: Հրէշը հետաքրքիր կը հետեւի իշխանին:
Իշխանը կը զգայ, որ հրէշը շատ կը զուարճանայ, ամէն անգամուն տարբեր ձեւերով կը հաւաքէ ցրուած ցպիկները, նոյնիսկ ինքնիրեն օրէնքներ կը դնէ: Խաղի միջոցին ինք ալ հրէշին նման կը զուարճանայ:
Չինացի Իշխանները կը կոչուէին «Միքատօ», այս պատճառով Իշխանը, հնարած խաղին « Միքատոյին Ցպիկները » անունը կու տայ:
Խաղը կը հասնի մինչեւ մեր օրերը, որ շատ հաճոյակատար է:
« Միքատոյին Ցպիկները» 41 հատ են եւ իրենց արժէքին փոխարէն գունաւոր գիծեր կը կրեն:
Այսպէս՝
1 կարմիր, 1 կապոյտ գծաւորները 2 ական արժէք ունին
1 կարմիր, 1 դեղին, 1կապոյտ » 3 » » »
3 կարմիր, 2 կապոյտ » 5 » » »
1 կարմիր, 2 կապոյտ » 10 » » »
«Շանկայ» կոչուած կապոյտ զսպանակաձեւ գծաւորը ՝ 20 արժէք ունի:
41 ցպիկին արժէքներուն գումարըտ 170 է:
Այս խաղը երկու կամ աւելի մասնակից կրնայ ունենալ: Մասնակիցներէն մէկը 41 ցպիկները ափին մէջ կ’առնէ. միւսները աչքերնին կը փակեն եւ մէկ մէկ ցպիկ կը քաշեն յետոյ աչքերը կը բանան. ով որ ամէնէն բարձր արժէքին տէր է, առաջնակարգ ըլլալու իրաւունքը կը շահի: Ցպիկները ափին մէջ կ’առնէ ու սեղանին վրայ կը կեցնէ. Յետոյ յանկարծ ափը կը բանայ ցպիկները կը ցրուին ու կը սկսի զանոնք մի առ մի հաւաքել – միմիայն մատներով – պայմանաւ, որ միւս ցպիկները չշարժին: Եթէ թեթեւ մը նոյնիսկ շարժին, խաղը յաջորդին կ’անցնի:
Խաղը կը շարունակուի մինչեւ, որ սեղանին վրայ ցրուած ցպիկները հատնին:
Խաղէ մը վերջ մասնակիցները, իրենց շահած ցպիկներուն արժէքները կը գումարեն եւ սիւնակներու մէջ կը նշանակեն: Այսպէս խաղը քանի մը անգամ կը շարունակուի. երբ վերջ տրուի, սիւնակներու մէջ արձանագրուած արժէքները անջատաբար կը գումարուին. ամէնէն բարձր գումարը ով, որ ունի խաղը կը շահի:
Բարի զուարճութիւն բոլորիդ:
« Միքատոյին Ցպիկներ»ը դուք ալ կրնաք պատրաստել, միս խորովելու համար վաճառուող փայտէ ցպիկները ներկելով: Խաղի ընթացքին, «Շանկայ»ը ձեռք անցընողը, բախտաւոր է. որովհետեւ այս ցպիկին օգնութեամբ կրնայ նետել կամ քաշել միւս ցպիկները:
Պատրաստեց՝
Քրիստոնեայ – Քրիստոսի աշակերտ
Քրիստոս – ա) Օծուած . բ)Ոսկի
Յիսուս Քրիստոս- Աստուծոյ Որդին
Դաւիթ – Սիրելի, սիրեցեալ
Մեսիա – Օծեալ ,Քրիստոս , Փրկիչ
Միածին – Հայր Աստուծմէ Ծնած ( Յիսուս Քրիստոս)
Մարիամ – Լուսաւորեալ. բ) պարկեշտ համեստ կին. գ) աղախին ( ծառայ )
Ալէլուիա – Օրհնեցէ՜ք տէրը
Օ՜րթի – Ոտքի ելէ՛ք
Պռօսխումէ – Ուշադրութիւն ընե՛նք
Ծաղկազարդ – Քրիստոսի Երուսաղէմ հանդիսական մուտքը:Հաւատացեալները իրենց հագուստները ճամբուն վրայ կը փռէին, ձիթենիի եւ արմաւենիի ոստեր բռնածտ ուրախութեամբ կ’աղաղակէին.
«Ովսաննա՛, Դաւիթի որդին, օրհնեալ ըլլայ ան որ Աստուծոյ անունով կու գայ»:
Ովսաննա՛ – Գովեցէ՛ք տէրը
Ցիթենի – Ցիթապտուղի ծառ
Արմաւենի – Հսկայ տերեւներով պտղատու ծառ մը (հուրմայ )
ԱՒԱԳ ՕՐԵՐ – Ծաղկազարդին յաջորդող Երկուշաբթիէն մինչեւ Ս. Զատիկ տեւող շրջանը, կը կոչուի «Աւագ կամ Մեծ Շաբաթ»:
Որովհետեւ, այդ օրերուն Եկեղեցին կը յիշատակէ, Յիսուսի երկրաւոր կեանքին վերջին ընթրիքը, մատնութիւնը, չարչարանքը, խաչելութիւնն ու թաղումը:
Ղենջակ – ա) Մէջքին փաթթուող լաթ. բ) տեսակ մը Եկեղեցական գոգնոց. գ) Անձեռոց, սրբիչ
Ոտնլուայ – Յիսուս, վերջին ընթրիքէն առաջ ՝ խոնարհութեան օրինակ մը տալու համար, ղենջակ մը կապեց մէջքին եւ սկսաւ իր աշակերտներուն ոտքը լուալ եւ ղենջակով սրբել: Յետոյ ըսաւ.
-Գիտէ՞ք ի՞նչ ըրի ձեզի. դուք զիս Վարդապետ եւ Տէր կը կոչէք. այնպէս ալ եմ: Ուրեմն ես ձեզի օրինակ տուի, դուք ալ նոյնը ըրէ՛ք:
Յարութիւն առնել – Մեռեալի մը վերստին կենդանանալը (Յիսուս Յարութիւն առաւ )
Զատիկ – Քրիստոնեաներուն Մեծ Տօնը. Ի յիշատակտ Յիսուսի Յարութեան
Համբարձում – Զատիկէն 40 օր ետքտ Ձիթենեաց Լերան վրայ, Յիսուս մարմնով երկինք բարձրացաւ , առաքեալներուն աչքին առջեւ:
Այդ լեռը յետագային կոչուեցաւ՝ « Համբարձման Լեռ » : Յիսուսի երկինք բարձրանալուն եւ իր Հօրը աջ կողմը նստելուն յիշատակի օրն է ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄԸ:
«Հաննա Պարպարա Ընկերութեան», երկրորդ բաժնեկիցն ալ մահացաւ. Ժոսէֆ Պարպարան որ 95 տարեկան էր որբ ձգեց «Ֆլինթսդոնէս »ն, «Սքուպի Տօօ»ն, «Եօկկի Պէար »ն,«Թօմ Ժէրրի»ն եւայլ գծաժապաւէններու հերոսները:Իր բաժնեկիցներէն «Վիլիըմ Հաննա»ն ալ 2001 ին մահացած էր արդէն:
Անգլիացի գիտնականներուն համաձայն երջանիկ ու խաղաղ ապրելու համար.
ա) Առակներ սորոուեցէք եւ ձեր ընկերներուն պատմեցէ՛ք:
բ) Քահ-քահ նետելու համար մի վախնաք. որպէսզի ձեր ստամոքսը եւ սիրտը առողջ մնան:
գ) Ձեր ընտանիքին հետ մտերիմ զրոյցներ ունեցէ՛ք. միատեղ ճաշեցէ՛ք եւ ճաշի պահուն հեռատեսիլը գոց պահեցէ՛ք:
դ) Լաւ պատահարներ խորհեցէ՛ք ու ժպտեցէ՛ք:
ե) Պարզ կարկանդակներ պատրաստեցէք ձեր ընկերներուն համար.մէկտեղուեցէ՛ք եւ զիրար մտիկ ընելով խօսակցեցէք՛ք:
զ) Տարեցներուն ժամանակ յատկացուցէ՛ք անոնց փորձարութիւններէն օգուտ քաղեցէ՛ք:
է) Անմիջական դարմանումներու կիրարկումները սորվեցէ՛ք: Կ’ուգայ օր մը, որ փրկէք մէկու մը կեանքը:
ը) Համակարգիչը չափաւոր գործածեցէ՛ք.որպէսզի ձեր առողջութեան չվնասէ եւ ձեզի առանձնութեան չմատնէ:
թ) Մարմնի մաքրութեան կարեւորութիւն տուէ՛ք:
ժ) Ընտանի կենդանիներուն օգնական եղէ՛ք:
ի) Բամբասանքը՝ ժամանակի եւ էնէրժիի կորուստ է. ո՛չ ոք օգուտ կը քաղէ անկէ: Նոր գիտելիքներ սորվեցէ՛ք ու ձեր ընկերներուն փոխանցեցէ՛ք:
Անգարա «Կազի Հմալսարան»ի դասախօս Տքթ. Էրտալ Ըշըքի համաձայն. երջանկութեան գաղտնիքը երաժշտութեան ճամբէն կանցնի: Ձայները ուղեղին ձախ կողմի բջիջները շարժման կանցնեն. ինչ որ պատճառ կ’ըլլայ երջանկութեան հորմոններ արտադրելու: Այս հորմոնները արեան միջոցաւ կը փոխադրուին ամբողջ մարմին:
Գերմանիոյ «Մօրպիս Կենդանաբանական Պարտէզ»ին մէջ արջերը ձմրան քունի չեն կրնար մտնել: Բեւեռային ջերուցման պատճառով, ձմեռը քաղջ կ’անցնի: Արջերը յաճախ ջղագրգիռ կը յօրանջեն: