ԱԳԱԹԱՆԳԵՂՈՍ
Ագաթանգեղոս
Հայ Գրականութեան Ոսկեդարու (Ե. Դար) գրող ու պատմիչ է։
«Ագաթանգեղոս» բառը Յունարէն է. կը նշանակէ՝
«բարի հրեշտակ, պատկամաբեր»:
Ուսած է Հոռոմ եւ Յոյն դպրութիւն, ապա դարձած՝
քարտուղարը Հայոց Տրդատ Թագաւորին:
Մեր հնագոյն Պատմիչներէն է «Ագաթանգեղոս»:
Ան գրած է «Հայոց Պատմութիւն»ը՝ ո՛չ միայն իր ժամանակի,
այլ նախընթաց դարերունը՝ ամենայն մանրամասնութեամբ:
Տարակոյս չկայ թէ այս գործին բնագիրը Յունարէն կամ Լատիներէն է, յետոյ Հայերէնի թարգմանուած: Թարգմանիչը հաւանաբար Ե. Դարու մատենագիրներէն «Կորիւն»ն է:
«ԱԳԱԹԱՆԳԵՂՈՍ»ի երկին պատմական արժէքը թանկագին է ու կը մնայ, որովհետեւ այդ շրջանի մեր պատմութիւնը ստոյգ կերպով մեզի փոխանցող ուրիշ ոեւէ վաւերական աղբիւր չունինք:
Գործը կը բաղկանայ չորս մասերէ.
Ա – Բուն Պատմաբանը
Բ – Վկայականութիւն Սուրբ Գրիգորի
Գ – Վկայականութիւն Սուրբ Հռիփսիմեանց
Դ – Վարդապետութիւն Սուրբ Գրիգորի
Ինչպէս Պատմական, ունի գրական-գեղարուեստական մեծ արժէք իր բովանդակութեամբ:
